Podwodne tajemnice

Archeologia podwodna to dziedzina nauki, którą wedle wszelkiego prawdopodobieństwa dopiero czeka intensywny rozkwit. Nie, żeby wcześniej ludzi nie interesowały znajdujące się pod wodą artefakty, ale dopiero teraz szerzej dostępny staje się sprzęt odpowiedni do bezpiecznego prowadzenia podwodnych eksploracji, a kolejne udoskonalenia i wynalazki sprawiają, że możliwości jego wykorzystania będą tylko wzrastać.

Z tego powodu to właśnie w niedawnych latach miało miejsce wiele spektakularnych odkryć, jak na przykład zlokalizowanie miejsca spoczynku słynnego statku Endurance, który pod wodę poszedł w 1915 roku i aż do roku 2022 nie wiedziano, gdzie dokładnie się znajduje. Nieco wcześniej, w roku 2017, zespół badawczy odnalazł z kolei najstarszy z dotychczas odkrytych pod wodą statków zachowanych w całości – to Odysseus, starożytny drewniany statek powstały około 400 lat p.n.e.!

Te dwie niezwykłe historie znalazły się pośród innych opisanych w książce „Wraki. Najsłynniejsze historie zatopionych statków”, którą opracowali wspólnie Rebecca Siegel i Howard Gray. To taka publikacja, co do której jestem pewien, że w wielu dzieciach rozbudzi chęć dalszego poznawania podwodnych tajemnic i kto wie, czy pośród jej młodych czytelników nie znajdą się późniejsi odkrywcy kolejnych legendarnych jednostek pływających, których lokalizacja wciąż pozostaje nieznana.

A jest co odkrywać i na pewno jeszcze długo nie zabraknie: jak podają za ustaleniami naukowców autorzy „Wraków”, pod wodą spoczywa ponad 3 miliony różnorodnych jednostek, z czego przebadanych jest zaledwie 1%. Mnóstwo pracy czeka zatem na przyszłych badaczy głębin, którzy być może na razie zasiadają z rodzicami do czytania tej i podobnych książeczek.

Książka Rebekki Siegel i Howarda Graya jest szczególnie absorbująca przez to, że omawia nie tylko tytułowe najsłynniejsze wraki, ale odsłania przed młodymi czytelnikami także masę dodatkowych informacji, które aż się proszą o rozpoczęcie dalszych własnych poszukiwań. Mamy tutaj oczywistego kandydata do każdej książki o zatopionych statkach czyli historię Titanica, a zatem dobry wabik dla dzieci, oparty na czymś co może być dla nich już znajome. Jednakże oprócz tej opowieści do książki trafiły takie, z których każda bardzo różni się od pozostałych, dają więc odbiorcy poczucie odkrywania na każdej stronie czegoś zupełnie innego. Czytelnicy znajdą tutaj statki, które trafiły na dno w wyniku bitew, niezamierzonego błędu dowódcy lub wręcz przeciwnie – w wyniku jego celowego działania zmierzającego do ukrycia niegodziwego występku, zniszczone przez żywioły albo uszkodzone w nieodkrytych jeszcze okolicznościach. Ta różnorodność wciąga, ale na tym nie koniec, ponieważ poszczególne historie są przedzielone rozdziałami omawiającymi pokrewne tematy.

całość została tak zgrabnie napisana, że autorom udało się wpleść w opowieść o statkach wcale niemało informacji z zakresu historii ogólnej

Z książki dzieci dowiedzą się między innymi także tego, co dzieje się pod wodą ze statkiem po tym, gdy ulegnie on zatopieniu, w jaki sposób ludzie dawniej dostawali się pod wodę by prowadzić tam eksploracje, a jak robią to dzisiaj, po co celowo umieszcza się pod wodą statki wycofane ze służby, które wraki i dlaczego stają się niebezpieczne dla świata przyrody, a które pożyteczne, czym zajmują się poszukiwacze podwodnych skarbów i jakie cuda w ostatnim czasie znaleźli w głębinach.

Gdyby tego było mało, to nadmienię, że całość została tak zgrabnie napisana, że autorom udało się wpleść w opowieść o statkach wcale niemało informacji z zakresu historii ogólnej. W prosty i przejrzysty sposób, każda opowieść została przez nich uzupełniona o kontekst dziejowy, co z uwagi na wiek potencjalnych odbiorców zrobione jest skrótowo lecz adekwatnie i konkretnie. Mali badacze będą uszczęśliwieni, a Ty rodzicu zbieraj kasę na bilety do Sztokholmu, bo po lekturze tej książki, najbliższym przystankiem, który zamarzy się dzieciakom, będzie najczęściej odwiedzane muzeum Szwecji, czyli to, gdzie prezentowany jest statek Vasa. Sam bym zanudzał rodziców o taką wycieczkę po lekturze tej książki, gdyby trafiła w moje ręce w czasach szkoły podstawowej, a teraz sam mogę zacząć zbierać na bilet. ■Tomasz Orwid

Fragment niedostępny