Portugalska „Livraria Bertrand” to miejsce gdzie książkami handluje się od 1732 roku. W powszechnej świadomości funkcjonuje ona jako najstarsza księgarnia świata. Tylko czy na pewno nią jest?

Wieki pośród książek

Miano najstarszej księgarni świata to znakomity marketingowy wabik. Atmosfera miejsca, w którym od wieków nieprzerwanie sprzedaje się książki, ma w sobie coś magicznego i z pewnością pobudza wyobraźnię każdego miłośnika literatury – zachęcając przy tym do odwiedzin. „Livraria Bertrand” zajmująca skromny lokal przy ulicy Garrett 73 w Lizbonie na brak odwiedzających na pewno nie może narzekać. Jej właściciele zadbali o to, by lokal wpisany został do Księgi Rekordów Guinnessa, co potwierdza dyplom z 2010 roku wyeksponowany w pierwszej z sal.

Tylko czy to rzeczywiście najstarsza księgarnia czy może po prostu posiadana przez zapobiegliwych i dobrze obeznanych w marketingu współczesnych właścicieli? W historii Krakowa ma swoje miejsce księgarnia działająca przy Rynku Głównym 23, gdzie, według zachowanych zapisków pierwszą książkę sprzedano w 1610 roku, a zatem „Livraria Bertrand”, którą założył Pedro Faure, handel książkami rozpoczęła o ponad wiek później! Krakowska niegdysiejsza książnica, założona przez handlarza ksiąg Franza Jacoba Mertzenicha, przez lata zmieniała właścicieli. Współcześnie najlepiej pamiętani są Geberthner i Wolff, właściciele od 1857 roku, którym zawdzięcza świetną reputację.

Swego czasu przedsiębiorstwo wydawnicze i księgarskie założone w 1857 przez Gustawa Adolfa Gebethnera i Augusta Roberta Wolffa było prężną i znakomicie rozwijającą się firmą. Ich księgarnie działały w Warszawie, Łodzi, Poznaniu, Zakopanem, Wilnie, a nawet w Paryżu. II Wojna Światowa przyczyniła się do poważnych kłopotów firmy, która znalazła się pod komisarycznym zarządem okupanta, ale jej ostatecznego zniszczenia dokonały władze komunistyczne.

„Livraria Bertrand” miała więcej szczęścia pośród dziejowej zawieruchy. W 1938 roku podpisała umowę z inną księgarnią, co dało początek istniejącej do dziś sieci księgarskiej obejmującej aż kilkadziesiąt księgarni. Co więcej, na przestrzeni lat i w rezultacie wielu biznesowych aliansów powstała Grupa Bertrand, obecnie znana pod nazwą BertrandCírculo. Lokal przy ulicy Garrett 73 zajmuje w niej szczególne miejsce, stanowiąc jedną z najciekawszych atrakcji turystycznych Lizbony. Robert Wiśniewski