Festiwal reportażu w mieście-widmie? Właśnie trwa, przyjeżdżajcie!

Filip Springer czyta Miedziankę | fot. Krzysztof Kaniewski
Dolnośląska Miedzianka (dawniej Kupferberg) to dziś tylko ślad po wielowiekowej historii tego miejsca. Na starych fotografiach, pocztówkach, widać miasto tętniące życiem. Kres miastu położyli Rosjanie, którzy w latach powojennych, poprzez rabunkowe wydobycie uranu, doprowadzili do zagłady infrastruktury. Dziś Miedzianka to łąki i drzewa w miejscu ulic i budynków, kilkanaście domów, kościół i tylko jeden nowy obiekt – browar. Ale dużo ciekawsze od tego co jest, jest to, czego nie ma. O „nieobecnym” pisał Filip Springer w książce „Miedzianka. Historia znikania”. W tajemniczej aurze Miedzianki znakomicie mogą wybrzmieć równie intrygujące reporterskie opowieści o innych miejscach, innych ludziach.

Filip Springer, Kamil Bałuk i Aleksandra Lipczak | fot. Krzysztof Kaniewski

A Filip Springer tak tłumaczy, dlaczego festiwal reportażu właśnie w Miedziance: – Bo tu napisałem książkę „Miedzianka. Historia znikania” i z tej książki wyniknęło kilka zdarzeń, których festiwal jest kontynuacją. Właśnie tu, w Miedziance Teatr Jeleniogórski wystawił dwa razy „Miedziankę”, dodatkowo z chłopakami z Legnicy zrobiliśmy spotkania w oparciu o książki o Miedziance. Przyjechało mnóstwo ludzi, atmosfera zrobiła się piknikowo-festiwalowa. Pomyśleliśmy, że warto by było wykorzystać tą energię, tym bardziej, że powstał Browar Miedzianka, a więc jest infrastruktura, bez której trudno byłoby ściągnąć ludzi. W styczniu 2017 roku przyjechałem tu z rodziną na wypoczynek, spotkałem się wtedy z Pawłem Nowakiem i Jarkiem Kądzielą, i tak od słowa do słowa pojawił się pomysł imprezy literackiej. Myśleliśmy o jednym dniu spotkań autorskich, ostatecznie pomysł rozrósł się do trzydniowego festiwalu. Dobór gości był taki raczej osobisty, choć podyktowany też zgodą wydawnictw na udział w festiwalu. W projekt zaangażowały się cztery wydawnictwa: Agora, Czarne, Dowody na istnienie i Znak. Dobór gości wynika również z kalendarza tegorocznych premier, stąd Monika Piątkowska z Prusem, dwójka genialnych debiutantów – Ola Lipczak i Kamil Bałuk z książkami o Hiszpanii i Holandii. Z mojego punktu widzenia nie mogło zabraknąć Włodzimierza Nowaka – jest dla mnie niezwykle ważnym autorem, ponieważ jego książka „Obwód głowy” to dla mnie punkt odniesienia, jeśli chodzi o pisanie o relacjach polsko-niemieckich. Postawiliśmy też na – brzydko mówiąc – „samograje”: Jacka Hugo-Badera i Mariusza Szczygła.
Żeby zamknąć listę miedziankowych gości, dopiszmy do niej jeszcze Marcina Kąckiego, Izę Klementowską, Cezarego Łazarewicza i Ewę Winnicką.

Czy powtórzymy festiwal za rok? Jeszcze nie wiemy – przyznał Springer. – Na razie nie mamy w związku z festiwalem żadnych aspiracji, chcemy, by po prostu ludzie dobrze się bawili, doświadczali literatury. Jedno wiemy na pewno: mamy na taki festiwal najlepsze miejsce w Polsce – z widokiem na Cycuchy. Inni mogą z nami i w tej kwestii konkurować, ale i tak nie wygrają…

Filip Springer czyta Miedziankę pod Browarem | fot. Krzysztof Kaniewski

Faktycznie, Springer nie pomylił się – miejsce cudowne. Do Miedzianki zjechały setki ludzi, z różnych stron Polski. Z dziećmi, psami, rowerami, samochodami, koleją… Tłumy zgromadziły spacery po Miedziance: Springer w wybranych miejscach czytał fragmenty „Miedzianki”. Jak powiedział, wybrał takie fragmenty i miejsca, by poczuć konwulsje, jakie przed laty targały tym miasteczkiem. Zaś pasjonaci Miedzianki pokazywali jej historię – to zaiste dziwne wrażenie, gdy stoi się na środku łąki, która kiedyś była ruchliwym rynkiem…

Iza Klementowska i Mariusz Szczygieł | fot. Krzysztof Kaniewski

W Miedziance specjalnego wyboru, jeśli chodzi o lokalizację imprez pod dachem – nie ma; XIX-wieczny kościół i całkowicie współczesny Browar Miedzianka. I to właśnie do tych dwóch miejsc wprowadził się w ostatni weekend sierpnia Miedzianka Fest. Kościół zaanektowano na spotkania autorskie – we wnętrzu, tuż przed ołtarzem, wybrzmiewały reporterskie historie. Dookoła piknikowa atmosfera, koce, stragany z wypiekami i lokalnym pieczywem. Te przysmaki sprzedawano na zasadzie „co łaska”, datki zbierano na remont drzwi kościoła. Obok – stoisko księgarskie, przede wszystkim z książkami gości festiwalu. Festiwal to także okazja do zbiórki książek dla szkolnej biblioteki w pobliskich Janowicach Wielkich. Ale również dobry moment dla premiery komiksu „Kurt Ueberschaer i tajemnica Świętego Benedykta” Krzysztofa Masiewicza i Janusza Pawlaka. Miedzianka zaintrygowała autorów i w niej właśnie, za czasów Kupferbergu, osadzili akcję, rozgrywającą się w klimacie ciemnych mocy. Miasteczko z komiksu odtwarza topografię Kupferbergu, a główny bohater wzorowany jest na cesarskim policjancie Hugo Ueberschaerze, który rzeczywiście mieszkał w miasteczku. Z okazji premiery komiksu Browar Miedzianka przygotował specjalne piwo o nazwie Kurt.

Jacek Hugo-Bader podpisuje książki | fot. Krzysztof Kaniewski

W programie Miedzianka Fest znalazły się także spektakle teatralne. M.in. Teatr Improwizowany Klancyk! zmierzył się z tekstami reporterskimi Marcina Kąckiego (Kącki czytał fragmenty swoich reportaży, a Klancyk je odgrywał. Kącki odgrażał się, że wybierze takie fragmenty, by koledzy totalnie skompromitowali się…). Fragmenty – do zobaczenia na profilu FB Miedzianka Fest.

Jacek Hugo-Bader | fot. Krzysztof Kaniewski

Niedziela 27 sierpnia to ostatni dzień festiwalu. Od godz. 11:00 startują spotkania autorskie – kolejno z Mariuszem Szczygłem, Ewą Winnicką i Cezarym Łazarewiczem. A zauroczonych klimatem nieistniejącego miasta Filip Springer ponownie zabierze na czytanie fragmentów „Miedzianki”, zaś Jarosław Szczyżowski oprowadzi po miedziankowych miejscach. Beata Kaniewska

Zdjęcia: Krzysztof Kaniewski

Miedzianka Fest 2017

Święto reportażu
25-27 sierpnia 2017
Organizator: Filip Springer przy wsparciu gminy Janowice Wielkie i Instytutu Reportażu.

Szczegóły programu, praktyczne informacje jak dojechać do Miedzianki – na stronie festiwalu

PROGRAM MIEDZIANKA FEST 2017

PIĄTEK 25.08

Browar Miedzianka
20:30 Otwarcie festiwalu MiedziankaFest
Spektakl Klancyk! gra Kąckiego (spektakl biletowany)

SOBOTA 26.08

Spotkania autorskie – Kościół
12.00- 13:15 Jacek Hugo-Bader: „Co reporter zabiera w podróż”
13:30-14:45 Monika Piątkowska, prowadzi Julianna Jonek
15.00-16:15 Aleksandra Lipczak i Kamil Bałuk, prowadzi Filip Springer
16:30 -17:45 Iza Klementowska, prowadzi Mariusz Szczygieł
18.00-19:15 Włodzimierz Nowak, prowadzi Filip Springer

Hałda szybu Schwarz Adler
13.00-16.00
Zajęcia z mineralogii z Rafałem Siudą, naukowcem pracującym w Instytucie Geochemii, Mineralogii i Petrologii Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Browar Miedzianka
16:00 Premiera komiksu Kurt Ueberschaer i tajemnica Świętego Benedykta i piwa Kurt Ueberschaer – Krzysztof Masiewicz, Jarosław Kądziela

Spacery po Miedziance i okolicach (zbiórka przed nowym browarem)
11.00-12.00 Springer czyta Miedziankę w Miedziance
12:15-13:45 Jarosław Szczyżowski oprowadza „W klimacie dawnej Miedzianki”
14.00-15.00 Paweł Nowak, okiem bohatera Miedzianki. Historii znikania
16:30-17:30 Springer czyta Miedziankę w Miedziance

Browar Miedzianka
21:00 Spektakl Miedzianka – przestrzeń czasu,
Teatr Korkontoi (spektakl biletowany)

Budynek starego kina i Gospoda pod Czarnym Orłem
Wystawy multimedialne Outriders – osiedle Lunik IX i projekt Migracje
15.00 Oprowadzanie po wystawach

Okolice przystanku autobusowego
Mobilne Muzeum Migracji w przyczepie Niewiadów – otwarte cały dzień

NIEDZIELA 27.08

Kościół – spotkania autorskie
11.00-12.00 Mariusz Szczygieł
12:15-13:30 Ewa Winnicka, prowadzi Olga Gitkiewicz
13:45-15:00 Cezary Łazarewicz, prowadzi Kamil Bałuk

Spacery (zbiórka przed nowym browarem)
11.00-12.00 Springer czyta Miedziankę w Miedziance
12:15-13:45 Jarosław Szczyżowski oprowadza „W klimacie dawnej Miedzianki”

Budynek starego kina i Gospoda pod Czarnym Orłem
Wystawy multimedialne Outriders – osiedle Lunik IX i projekt „Migracje”
15.00 – oprowadzanie po wystawach

Okolice przystanku
Mobilne Muzeum Migracji w przyczepie Niewiadów