Oceń artykuł:
0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes

Książka „Atlas osobliwości” ma swoje źródło w internecie. Powstała jako wynik wspólnej pracy społeczności z całego świata wyszukującej najbardziej niezwykłe miejsca na ziemi. Papierowa wersja omawia najciekawsze z nich, a w wersji internetowej zdumiewających celów podróży wciąż przybywa.

Atlas osobliwościNajpierw był Atlasobscura.com – strona internetowa gromadząca informacje o najbardziej niezwykłych miejscach na ziemi. Założyli go Dylan Thuras i Joshua Foer, w zespole znalazła się też Ella Morton. Ich idea spodobała się tak bardzo, że doprowadziła całą trójkę do momentu, w którym zasiedli do opracowania książki opisującej najciekawsze z najciekawszych miejsc zgłoszonych przez użytkowników portalu z całego świata. Tym sposobem powstał „Atlas osobliwości”, wydany niedawno także w polskiej wersji językowej. Stanowi ona rodzaj przewrotnego przewodnika po miejscach, z których niejedno mogłoby zasłużyć sobie na miano anty-atrakcji turystycznej. Próżno w niej szukać natomiast – z małymi wyjątkami, takimi jak Kopalnia Soli w Wieliczce czy czeski klasztor na Strahowie i jego olśniewająca biblioteka – standardowych celów podróży, takich jak znane zabytki, muzea czy parki narodowe. Ma być dziwnie, nietypowo i przynajmniej trochę straszno.

Atlas osobliwości

„Atlasem osobliwości” rządzi różnorodność. Mogło trafić do niego każde miejsce, które budzi zdumienie, co sprawia, że na kartach książki sąsiadują ze sobą takie atrakcje, jak baobab z Liwonde (Malawi), w którym zachowały się szczątki trędowatych czy złomowisko statków w Bangladeszu. Autorzy pokusili się jednak o pewien rodzaj kategoryzacji, która wyłania zbiory obiektów, takie jak na przykład: miejskie ciekawostki, krypty i cmentarze, niezwykłe rozrywki, osobliwe wynalazki, mumie i kości, ruiny i opuszczone miejsca, plany filmowe, sztuka offowa, zaginione miasta i wsie, wyspy, podziemia i jaskinie.

To oczywiście tylko przykładowe rodzaje miejsc ujętych w książce. Na blisko pięciuset stronach znalazło się ich naprawdę wiele, w czym dopomógł fakt, że każdemu z nich poświęcona jest zaledwie krótka notka. Zgodnie z intencją autorów „Atlas..” ma za zadanie rozbudzać ciekawość i prowokować do dalszego poszukiwania informacji i bieżących danych, choćby na internetowej stronie projektu, która, w przeciwieństwie do wersji papierowej, dysponuje nieograniczoną przestrzenią na wszelkie nowe dopiski.

Atlas osobliwości

Własna inwencja i chociażby minimum skłonności badawczych będą niezbędne w przypadku, gdy czytelnik zechce osobiście odwiedzić opisywane miejsca. Chociaż autorzy książki każdą notę o obiekcie wyposażyli w dane dotyczące lokalizacji i tras dojazdu, a także w przybliżone współrzędne geograficzne, to, zważywszy na fakt, że część z nich nie stanowi oficjalnych atrakcji turystycznych, a do niektórych wstęp jest wręcz zabroniony, przed podróżą konieczne będzie zasięgnięcie bardziej szczegółowych informacji niż te, które „Atlas osobliwości” zawiera.

Kilka przykładów? Oto one: Atol Enewetak, gdzie „rząd USA ukrył swoje radioaktywne grzechy pod betonową kopułą”, Poveglia czyli „wyspa zadżumionych” w okolicy Wenecji, w której gruncie spoczywa około 160 tysięcy ofiar zarazy albo przerdzewiałe do szczętu Forty Maunsella u ujścia Tamizy na wschód od Londynu. Wszystkie one budzą grozę i wiążą się z nimi przerażające historie, w sam raz dla amatorów mocnych wrażeń. Swoją drogą nawiedzonych domów w książce także nie zabrakło, choć przeciętnej osobie zapewne trudno sobie wyobrazić chętnych do zwiedzania miejsc związanych z makabrycznymi wydarzeniami.

Atlas osobliwości

Jednak nie tylko osnute złą sławą zakątki zainteresowały autorów książki. Są w niej też miejsca wielkiej urody, przyrodnicze zaułki, mało znane skarby architektoniczne, obiekty związane z lokalnymi legendami, przeważnie (a raczej – dotychczas!) nieznanymi poza granicami danego kraju. Świątynie, sztuka, nauka, przyroda; spory miszmasz, mający jednak tę zaletę, że w którymkolwiek miejscu otworzy się książkę, tam znajdzie się coś zajmującego. Bez wątpienia jest ona kopalnią ciekawostek.

Atlas osobliwości

A na koniec być może najbardziej zaskakujące cele podróży – zamki bądź inne okazałe budowle zbudowane przez współcześnie żyjących ludzi własnymi rękami. Zamek Moussy wzniesiony na południe od Bejrutu przez mężczyznę, który już jako 14-letni chłopiec w 1945 roku marzył o własnym pałacu i przysiągł sobie, że pewnego dnia go postawi albo znajdujący się w odległości około godziny jazdy z Lyonu pałacyk zbudowany przez samozwańczego architekta, z zawodu listonosza, są dowodem na to, że najbardziej zdumiewającą rzeczą na świecie jest siła marzeń. I to dopiero jest inspirujące. Robert Wiśniewski

Joshua Foer, Ella Morton, Dylan Thuras, Atlas osobliwości, Przekład: Maciej Potulny, wydawnictwo Sonia Draga, premiera: 27 listopada 2017
 
 

Atlas osobliwości